Het campusachtige nieuwbouwcomplex New Courts grijpt terug op de Berlijnse bouwblokstructuur en geeft er een nieuwe invulling aan. Het door welter+welter architekten BDA ontworpen gebouw is bekroond met het certificaat DGNB Gold. Een WAREMA raamzonwering met een aan de buitenzijde opgedampte aluminiumlaag beschaduwt de verfijnde, volledig glazen gevel en geeft deze een zilverachtige glans.
New Courts in Berlin-Wedding telt vijf tot zeven verdiepingen en bestaat uit vijf met elkaar verbonden bouwdelen.
De meanderende opstelling sluit aan op de omliggende bebouwing en creëert meerdere binnenplaatsen en doorgangen. De glazen gevel benadrukt deze open structuur en weerspiegelt, afhankelijk van het weer, het aangrenzende stadspark.
De circa 20.000 vierkante meter kantoorruimte is ontworpen voor verschillende gebruiksconcepten. Daarom moest de gevel flexibel kunnen aansluiten op uiteenlopende plattegronden. Na de komst van een federale overheidsinstantie is de ruimte uiteindelijk grotendeels ingedeeld in afzonderlijke kantoren en gemeenschappelijke zones.
In plaats van het gebruikelijke kantoorraster van 1,35 meter is de gevel uitgevoerd met een dubbele rastermaat van 2,70 meter. In de borstweringselementen is een rooster van aluminium strekmetaal geïntegreerd in de isolerende beglazing. Het weerkaatst zonnewarmte ter hoogte van de vloer en biedt tegelijk semitransparante afscherming tegen inkijk.
Hoe het rooster eruitziet, verandert met de kijkhoek. De verticaal geplaatste mazen van strekmetaal verenigen functionele eisen met het ontwerp van de gevel.
Philipp Welter, welter+welter partnerschaft von architekten mbH BDA, Berlin
De zonwering moest voldoen aan zowel esthetische als bouwfysische eisen. Daarom was buitenzonwering voorzien die verblinding tegengaat en tegelijk de toetreding van zonnewarmte beperkt.
Voor de gevel van het trappenhuis, waar brandveiligheid van groot belang is, werd WAREMA SecuTex-doek A2 toegepast. Het met siliconen gecoate glasvezeldoek is volgens DIN 4102-A2 geclassificeerd als niet-brandbaar en voldoet daarmee aan de projectspecifieke brandveiligheidseisen.
WAREMA SecuTex-doek is geschikt voor rolgordijnen binnen en raamzonwering buiten. Eén zijde van het doek is voorzien van een opgedampte aluminiumlaag en heeft daardoor een reflecterend oppervlak.
„Voor de zijde aan de binnenkant kozen we een neutrale, lichtgrijze tint en de aluminiumzijde hebben we naar buiten gericht. Het materiaal voldoet daarmee niet alleen aan de vereiste brandveiligheidseigenschappen, maar helpt ook de toetreding van zonnewarmte te verminderen. Bij gesloten zonwering krijgt de gevel bovendien een zilverachtige glans”, legt Philipp Welter uit.
Vanwege de windbelasting werd de oorspronkelijk geplande zonweringsvariant aangepast. Een test van het gebouwmodel in de windtunnel liet zien dat voor de schuin geplaatste zonwering een lagere grenswaarde voor de windsnelheid gold. Die zou daardoor al bij lagere windsnelheden moeten worden ingetrokken.
Samen met de geveladviseur koos het team voor voorbouwscreens met WAREMA easyZIP-geleiding aan de zijkanten. In een schaduwstudie werd rekening gehouden met de verschillende oriëntaties van de gevels. Daardoor konden aan de noordgevels binnenzonwerende rolgordijnen tegen verblinding worden toegepast, met hetzelfde zilverkleurige doek.
Bij alle ramen zijn aansluitingen voorzien voor handmatig bedienbare rolgordijnen, zodat die zo nodig later kunnen worden aangebracht. Deze flexibele zonweringsplanning sluit aan op het gebruiksconcept van het met DGNB Gold gecertificeerde gebouw.
De automatische aansturing van de zonwering maakte vanaf het begin deel uit van de plannen. De geveladviseurs, architecten, opdrachtgever, ontwerpers van het besturingssysteem en WAREMA ontwikkelden samen een oplossing die is afgestemd op de eisen van het gebouw.
Met de besturing kan de zonwering nauwkeurig op de omstandigheden worden afgestemd. Zo kan in de zomer de toetreding van zonnewarmte worden beperkt en kan in de winter warmte beter worden vastgehouden.
Drie vragen aan geveladviseur Andreé Franke van IBF Ingenieurbüro Franke GmbH & Co. KG, lid van de UBF (vereniging van onafhankelijke adviseurs voor geveltechniek)
Vooral gevels van kantoor- en bedrijfsgebouwen moeten tegenwoordig zoveel mogelijk daglicht binnenlaten, optimale bescherming tegen zomerse warmte bieden en comfortabel beeldschermwerk mogelijk maken, met name op kantoorwerkplekken. Het is raadzaam al in de ontwerpfase een geveladviseur te betrekken om technische details vroegtijdig uit te werken. De technische uitvoering van zonweringssystemen heeft veel invloed op het gevelbeeld. Ook brandveiligheidseisen en windgevoeligheid kunnen het architectonisch ontwerp sterk beïnvloeden. Daarnaast kunnen comfortwensen, zoals het automatisch laten meebewegen van de lamellen van buitenjaloezieën met de stand van de zon of de integratie van temperatuurregeling, al vroeg in de planning worden meegenomen.
Vooral bij gebouwen met een complexe vorm, waar de windbelasting sterk verschilt per gevel, moeten de benodigde grenswaarden voor de windsnelheid via een windonderzoek worden vastgesteld. Bij het bepalen van de windgrenzen is de afstand tussen het zonweringsdoek en de gevelconstructie belangrijk. Elke vorm van luchtstroming langs de zijkanten achter het doek verlaagt de toelaatbare windsnelheid. De resultaten van een windsimulatie hebben daarom grote gevolgen voor de uitvoering van de zonweringsinstallaties en moeten vroegtijdig in de planning worden opgenomen. Dit is vooral van belang wanneer het gebruik van de zonwering wordt meegenomen in de berekening van de energiebalans van het gebouw. Een windsimulatie is ook nodig om het vereiste aantal windsensoren te bepalen en te beoordelen of dat aantal kan worden verlaagd.
De geplande verhuurconcepten zijn van groot belang voor de besturing van zonweringssystemen. Bij grote verhuureenheden moet de besturing doorgaans vanaf één centraal punt kunnen worden overruled. Aansturing per raam is ingewikkelder, maar helpt irritatie bij gebruikers te voorkomen en maakt flexibel gebruik van de ruimte mogelijk. Er moet rekening worden gehouden met mogelijke veranderingen in het gebruik van het gebouw en de gevolgen daarvan voor het besturingsconcept. Het projectteam moet daarom al in de ontwerpfase mogelijke problemen voor gebruikers en hun gevolgen bespreken.
- Project: Kantoorgebouw New Courts
- Locatie: Gerichtstraße 48–49, 13347 Berlin
- Gebruiker: Federale overheidsinstantie
- Opdrachtgever: Gerichtstraße 48 – 51 GmbH, Berlin
- Architectuur: welter+welter partnerschaft von architekten mbH BDA, Berlin
- Geveladvies: Ingenieurbüro Franke GmbH & Co. KG, Berlin
- Oplevering: 2023
- Certificering: DGNB Gold
- Zonwering: WAREMA voorbouwscreens met easyZIP-geleiding, maat 130, met WAREMA SecuTex-doek A2; cassette-rolgordijn L en rolgordijn L met dragers, beide met WAREMA SecuTex-doek A2
- Besturing: WAREMA LON-besturing met sensoreenheid, MWG licht/radioklok, MWG wind/licht, MWG neerslag, MWG buitentemperatuur, motorbesturingseenheden, I/O-modules, aanraakbedienpaneel, logica op basis van het windonderzoek, projectspecifieke planning, inbedrijfstelling, toepassing van het windonderzoek en jaarrond beschaduwing
Ontdek het centrale aanspreekpunt voor uw digitale planning: myWAREMA biedt een verscheidenheid aan interactieve planningshulpmiddelen, tekeningen, aanbestedingsteksten, uitgebreide productdocumentatie en een projectweergave voor het beheren van uw planningscomponenten – alles om uw projecten effectief en professioneel te maken.